امروز: دوشنبه ۲ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۰۵:۰۵
تعداد بازدید: ۷۰۵

در بانکداری اسلامی آنچه که شاکله اصلی است، بانکداری بدون ربا و ایجاد شرایطی برای عدالت اجتماعی است؛ اما آیا به راستی بانکداری در ایران اسلامی است؟

کد خبر: ۳۱۷۸
تاریخ انتشار: چهارشنبه ۱۰ شهریور ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۴۷

به گزارش حرف لر  به نقل از سفیر افلاک،

امروز دهم شهریور، روز بانکداری اسلامی است؛ روزی که برای پاسداشت نظام بانکی کشورمان در تقویم ملی در نظر گرفته شده است.

 

در بانکداری اسلامی آنچه که شاکله اصلی است، بانکداری بدون ربا و ایجاد شرایطی برای عدالت اجتماعی است؛ اما آیا به راستی بانکداری در ایران اسلامی است؟

 

برای پاسخ به این سوال به جمله ای از آیت الله مصباح یزدی می توان اشاره کرد که فرموده اند:

 

«چگونه می‌توان مردم را از رباخواری نهی کرد، در حالی که سیستم بانکداری ما بر اساس رباست.»

 

بله باید گفت: نظام بانکی کشور نه تنها اسلامی نیست بلکه عکس آن عمل می کند؛ این در حالی است که وقتی نظام بانکی کشور را با سایر کشورهای غیر مسلمان! دیگر بررسی می کنیم حتی از نظام بانکداری جهانی هم تبعیت نمی کند چرا که در بسیاری از کشورها افرادی که سپرده های خود را در بانک قرار می دهند سود بسیار ناچیزی را از بانک دریافت می کنند.

 

در حالی که در کشور ما، یانک ها هر کدام با سیستم های سوددهی و سود افزایی متفاوت دست تمام بانک ها جهانی را از پشت بسته اند  و به نام بانکداری اسلامی، بانکداری ربایی را به معنای واقعی اجرا می کنند.

 

پرداخت تسهیلات با سودهای بالای 25 درصد که به زعم بسیاری از کارشنان اقتصاد این رقم واقعی نیست و در عمل به بیش از 30 درصد هم می رسد، دریافت جریمه های دیرکرد پرداخت، بلوکه کردن درصدی از وام تا زمان تسویه ؛ تنظیم قراردادهای پرداخت تسهیلات به نفع بانک، دریافت کارمزدهای سالیانه، عدم به موقع پرداخت تسهیلات به فرد مراجعه کننده و... همگی از مشکلات نظام بانکی کشور است که تاکنون هم حل نشده است.

 

درحالی این اتفاقات در سیستم بانکداری کشورمان رخ می دهد که همواره آموزه های دینیِ دین مبین اسلام نهی به عمل رباخواری می کند و هر دو شخص رباگیرنده و ربادهنده را مشمول عمل حرام می داند و تاکید دارد که برکت برای هر دو طرف از بین می رود؛ اما با این وجود وقتی این آموزه ها را با سیستم بانکداری کشورمان مقایسه می کنیم متوجه می شویم که به جای بانکداری اسلامی با سیستمی به نام بانکداری ربوی مواجه هستیم چرا که بانک زمانی که تسهیلاتی را اعطا می کند؛ بدون اینکه در ضرر و زیان کار شریک باشد تنها اصل پول و سود خود را دریافت می کند.

 

متاسفانه اوضاع پرداخت سود به سپرده ها و نیز پرداخت وام های با درصد سود بالا در موسسات اعتباری غیربانکی وخیم‌تر است و با وجود تاکیدات بسیار بانک مرکزی در اصلاح وضعیت اما همچنان رویه های غیر اسلامی ادامه دارد.

 

بانک مرکزی در تاریخ 12/03/94 در بخشنامه ای که برای چندمین بار ابلاغ کرده است به صراحت عنوان کرده است که: «پیرو بخشنامه های شماره ۳۴۲۱۵/۹۴ مورخ 14/02/1394و شماره ۳۶۵۷۳/۹۴ مورخ 16/02/94 در رابطه با سیاست‌های پولی و اعتباری نظام بانکی کشور و عليرغم تأکيدات مکرر اين بانک مبني بر اجراي صحيح و دقيق ضوابط ياد‌ شده، بررسي‌هاي به عمل آمده و نيز اطلاعات واصله از عملکرد شبکه بانکي کشور حاکي از آن است که متأسفانه برخي از بانک‌ها و مؤسسات اعتباري غيربانکي از مفاد ضوابط ابلاغي اين بانک تخطي و تمکین نکرده و در بعضي موارد، رقابت ناسالم را مبناي تجهيز و تخصيص منابع خود قرار داده‌اند.

 

از آنجايي که تسهيلات اعطايي در قالب عقود اسلامي بايد در موضوع تسهيلات صرف شود، اين اقدام مغاير با روح قانون عمليات بانکي بدون ربا (بهره) بوده و ضمن وارد بودن اشکال شرعي به اين نحوه عمل، اقدام فوق موجب بالا رفتن نرخ مؤثر سود تسهيلات و مآلاً تخطي از نرخ‌هاي مقرر توسط شوراي پول و اعتبار مي‌شود. از اين رو مقتضي است؛ بانک‌ها و ساير مؤسسات اعتباري ضمن توقف اقدامات مزبور، در اسرع وقت نسبت به آزاد‌سازي و استرداد وجوه مزبور به تسهيلات‌ گيرندگان اقدام نمايند منبع: بخشنامه بانک مرکزی ایران»

 

دکتر رضا سپهوند عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد لرستان در این خصوص نیز به سفیرافلاک گفت: سیستم بانکداری ایران یک سیستم دولتی است که در دنیا منسوخ شده است؛ در تمام دنیا بانکداری منطق اقتصادی دارد اما در ایران به دلیل دخالت های سیاسی و الزام بانک ها به پرداخت تسهیلات تکلیفی و خارج از منطق اقتصادی موجب شده است که بیش از 50 درصد از منابع بانک ها در ایران منجمد شود و عملا بانک ها قدرتی برای تاثیر گذاری بر اقتصاد نداشته باشند.

 

وی گفت: پرداخت سود تسهیلات  و سپرده در بانک های ایران در دنیا بی نظیر و کشورمان در این رابطه رتبه اول دنیا را کسب کرده است؛ در حالی که در بانکداری اسلامی باید پرداخت سود با نرخ معقول انجام شود.

 

سپهوند با بیان اینکه بانکداری در کشور ایران ربوی است گفت: زمانی که کارآفرینی به بانک مراجعه می کند و وامی با سود 20 درصد دریافت می کند؛ با این تسهیلات نه تنها نمی تواند کاری انجام دهد بلکه ورشکسته هم می شود چرا که توانایی پرداخت وام را با این درصد سود ندارد.

 

این عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد لرستان با بیان اینکه بانکداری در خارج از ایران بر مبنای ریسک است افزود: هر کسی ریسک بیشتری بپذیرد سود بیشتری را می برد یعنی فردی که پول خود را در بانک قرار می دهد نهایتا 2 درصد سود می برد و اگر همان پول را در کار اقتصادی قرار دهد سود بیشتری را می برد؛ اما در کشور ما  فرد بدون اینکه ریسکی را بپذیرند پول های خود را با درصد سود بالا در بانک قرار می دهند.

 

وی ادامه داد: در نظام بانکداری ما برای بانک مهم نیست که کارآفرینی که تسهیلاتی را دریافت کرده است در نهایت سود یا ضرر کرده است و تنها اصل پول و سود خود را می خواهد برای همین است که هیچ کاری در کشور ما سود 20 درصد ندارد و همین امر باعث ورشکستی فرد می شود اما در نظام بانکی کشورهای دیگر بانک در سود و زیان فرد دریافت کننده تسهیلات کارآفرینی شریک است.

 

در حالی برخی از بانک ها و موسسات غیردولتی به صورت آشکارا به بخشنامه های بانک مرکزی کشور عمل نمی کنند که این عمل خود را با دلایلی مانند فرد وام گیرنده خود شرایط را قبول کرده است سر سوال مسئله را پاک می کنند.

 

حال انتظار می رود بانک مرکزی علاوه بر بخشنامه ها از اهرم های دیگری مانند استفاده از بستر رسانه برای آگاهی مردم از تخلفات برخی از بانک ها استفاده کنند تا مراجعه کنندگان بانکی نسبت به تخلفات بانکی و حقوق خود آگاهی بیشتری داشته باشد تا اسیر مشکلات بیشتری نشود.

مطالب مرتبط:
برای دریافت جدیدترین بسته اخبار روز اینجا کلیک کنید
نام:
ایمیل:
* نظر شمـا:
سرباز صفرداخلی
وبلاگ نویسان استان لرستان